Πυρετός στο παιδί τη νύχτα στην Κύπρο: Ο οδηγός του γονιού

Είναι μία τα ξημερώματα. Το θερμόμετρο δείχνει 38,9°C. Το παιδί κλαίει και ζητάει νερό. Ο παιδίατρος δεν απαντά. Τι ακολουθεί;

Αυτός ο οδηγός εξηγεί τι μπορείτε να κάνετε μόνοι, πότε αρκεί ένα νυχτερινό φαρμακείο και πότε χρειάζεται να καλέσετε το 112 ή να πάτε σε νοσοκομείο. Ο στόχος μας είναι απλός: να σας δώσουμε καθαρές οδηγίες χωρίς πανικό.

Πρώτα: Πόσο σοβαρό είναι πραγματικά;

Ο πυρετός μόνος του δεν είναι αρρώστια. Είναι ένδειξη ότι το σώμα του παιδιού πολεμάει μια λοίμωξη. Το νούμερο στο θερμόμετρο μετράει λιγότερο από τη συνολική εικόνα του παιδιού.

Κόκκινες σημαίες — Καλέστε αμέσως 112

Καλέστε το 112 (γενικό πανευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης) χωρίς δεύτερη σκέψη αν το παιδί:

Είναι κάτω από 3 μηνών και έχει πυρετό 38°C ή πάνω.
Έχει δυσκολία στην αναπνοή ή αναπνέει πολύ γρήγορα.
Έχει εξάνθημα που δεν εξαφανίζεται όταν πιέζετε ποτήρι από πάνω.
Είναι παράξενα νυσταγμένο, δύσκολο να ξυπνήσει ή ασυνείδητο.
Έχει σπασμούς πυρετού που διαρκούν πάνω από πέντε λεπτά.
Δείχνει σύγχυση, παραλήρημα ή πολύ ασυνήθιστη συμπεριφορά.
Έχει σκληρό λαιμό ή πονάει όταν λυγίζει τον αυχένα.
Είναι αφυδατωμένο: δεν έχει ουρήσει για πάνω από 8 ώρες, χωρίς δάκρυα, βυθισμένη μαλακή θέση στο κεφαλάκι του μωρού.

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν χρειάζεται φαρμακείο. Χρειάζεται γιατρός τώρα. Η Κύπρος καλύπτεται από το 112 σε όλη την επικράτεια· τηλεφωνητής μιλά Ελληνικά και Αγγλικά.

Πότε αρκεί ένα νυχτερινό φαρμακείο

Αν το παιδί:

Είναι πάνω από 3 μηνών.
Έχει πυρετό αλλά πίνει νερό και είναι κάπως δραστήριο.
Έχει κλασικά συμπτώματα ιού (μύτη που τρέχει, βήχας, πονόλαιμος).
Δεν έχει καμία από τις παραπάνω κόκκινες σημαίες.

Τότε ένα νυχτερινό φαρμακείο είναι σχεδόν πάντα αρκετό για να πάρετε αντιπυρετικό, κάτι για τα συμπτώματα και τη συμβουλή του φαρμακοποιού.

Φάρμακα για τον πυρετό που κυκλοφορούν στην Κύπρο

Δύο δραστικές ουσίες κυριαρχούν. Και οι δύο είναι χωρίς συνταγή για τη μορφή για παιδιά.

Παρακεταμόλη

Εμπορικές ονομασίες στην Κύπρο: Depon, Panadol, Apotel.
Μορφή για παιδιά: σιρόπι (συνήθως 120 mg ανά 5 ml ή 250 mg ανά 5 ml), σταγόνες για βρέφη, υπόθετα.
Επιτρέπεται από τη γέννηση εφόσον δοθεί σωστή δόση.

Ιβουπροφαίνη

Εμπορικές ονομασίες στην Κύπρο: Nurofen, Brufen.
Μορφή για παιδιά: σιρόπι.
Συνήθως δεν δίνεται σε μωρά κάτω των 3 μηνών χωρίς γιατρό. Πάντα μετά από φαγητό. Όχι σε αφυδατωμένα παιδιά.

Δοσολογία: Η σωστή δόση εξαρτάται από το βάρος του παιδιού, όχι από την ηλικία. Διαβάστε προσεκτικά το εσώκλειστο φύλλο οδηγιών. Σε καμία περίπτωση μην παρατάξετε δόσεις από μυαλού. Αν δεν είστε σίγουροι, ο φαρμακοποιός που εφημερεύει είναι εκεί ακριβώς για να σας απαντήσει.

Τι δεν δίνετε ποτέ

Ασπιρίνη σε παιδί κάτω των 16 ετών εκτός κι αν το συνταγογραφήσει γιατρός. Συνδέεται με το σπάνιο αλλά σοβαρό σύνδρομο Reye.
Φάρμακα για ενήλικες σπασμένα ή σε μειωμένη δόση.
Παλιά φάρμακα από προηγούμενες αρρώστιες χωρίς να ελέγξετε ημερομηνία λήξης.

Πώς βρίσκετε το νυχτερινό φαρμακείο

Ο πιο γρήγορος τρόπος είναι το CyNightMeds. Επιλέγετε την επαρχία σας και βλέπετε σε δευτερόλεπτα ποιο φαρμακείο είναι αυτή τη νύχτα ανοιχτό:

Πριν φύγετε από το σπίτι, τηλεφωνήστε. Επιβεβαιώστε ότι ο φαρμακοποιός είναι εκεί, ότι έχει το σιρόπι ή τα υπόθετα που χρειάζεστε, και αν χρειάζεται να φέρετε ταυτότητα του παιδιού ή κάρτα ΓεΣΥ. Για πλήρη οδηγό, διαβάστε επίσης τον πλήρη πιλοτικό μας οδηγό Πώς βρίσκετε νυχτερινό φαρμακείο στην Κύπρο.

Τι παίρνετε μαζί σας

Το παιδί καλά καλυμμένο αλλά όχι παραπολλά ρούχα.
Ταυτότητα ή διαβατήριο του παιδιού.
Κάρτα ΓεΣΥ ή αριθμό κοινωνικών ασφαλίσεων.
Φάρμακα που παίρνει ήδη — δείξτε τη συσκευασία ή μια φωτογραφία.
Νερό για το παιδί στη διαδρομή.

Κάλυψη ΓεΣΥ τη νύχτα

Τα νυχτερινά φαρμακεία δέχονται κανονικά συνταγές ΓεΣΥ. Δεν υπάρχει επιπλέον νυχτερινή χρέωση από το σύστημα. Πληρώνετε τη βασική συμμετοχή του 1 ευρώ ανά φάρμακο, με ανώτατο όριο τα 10 ευρώ ανά συνταγή. Για παιδιά κάτω των 6 ετών συχνά τα φάρμακα είναι δωρεάν με συνταγή. Αν δεν έχετε ακόμη συνταγή, μπορείτε να αγοράσετε ελεύθερα διαθέσιμα παιδικά αντιπυρετικά.

Σημαντικό: Δείτε την επίσημη πηγή για κάλυψη και δικαιώματα στις Φαρμακευτικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας πριν αμφισβητήσετε χρέωση.

Σπιτικές παρεμβάσεις που πραγματικά βοηθούν

Νερό συχνά και σε μικρές γουλιές. Αν αρνείται, δοκιμάστε ηλεκτρολύτες σε σκόνη που πουλιούνται στο φαρμακείο.
Ντύστε ελαφρά. Πολλά ρούχα ή κουβέρτες ανεβάζουν τη θερμοκρασία.
Δροσερό μπάνιο με χλιαρό νερό, όχι παγωμένο. Όχι αλκοόλ ή ξύδι στο δέρμα — επικίνδυνες λαϊκές πρακτικές.
Ξεκούραση. Στο σκοτάδι, χωρίς οθόνες. Φως αμυδρό.
Μετρήστε ξανά τη θερμοκρασία σε 30–60 λεπτά μετά το φάρμακο.

Πότε να ξανακαλέσετε γιατρό

Δεν χρειάζεται απαραίτητα να πάτε σε εφημερεύον νοσοκομείο τη νύχτα, αλλά πρέπει να ξαναεκτιμήσετε:

Αν ο πυρετός κρατάει πάνω από 3 ημέρες.
Αν εμφανιστεί καινούργιο σύμπτωμα: σοβαρός πόνος, εξάνθημα, πόνος στο αυτί.
Αν το παιδί δεν φαίνεται καλύτερα 24 ώρες μετά.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο σας πρώτη ώρα το πρωί.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο πυρετό θεωρούμε «υψηλό»; Πάνω από 38°C είναι πυρετός. Πάνω από 39°C χρειάζεται προσοχή. Σε βρέφη κάτω των 3 μηνών, οποιοσδήποτε πυρετός 38°C+ απαιτεί ιατρική εκτίμηση τη νύχτα.

Μπορώ να δώσω παρακεταμόλη και ιβουπροφαίνη μαζί; Η εναλλαγή τους ανά 4–6 ώρες είναι μερικές φορές επιλογή του γιατρού, αλλά μην το κάνετε αυθαίρετα. Ρωτήστε τον φαρμακοποιό· σπάνια χρειάζεται και πλεονεκτεί η μία ουσία τη φορά.

Έχω συνταγή από γιατρό στην Ελλάδα — δεκτή στην Κύπρο; Συνήθως ναι για κοινά φάρμακα. Για ναρκωτικά ή ειδικά σκευάσματα, ο φαρμακοποιός μπορεί να αρνηθεί. Έχετε τη συνταγή μαζί σας και ένα κουτί του φαρμάκου αν το έχετε.

Είναι ασφαλέστερο να πάω απευθείας σε νοσοκομείο; Όχι αυτόματα. Το νυχτερινό νοσοκομείο γεμίζει και ο χρόνος αναμονής είναι μεγάλος. Αν το παιδί δεν έχει κόκκινες σημαίες, το φαρμακείο είναι πιο γρήγορη και ίσως πιο σωστή πρώτη επιλογή.

Καλώ το 1402; Στην Κύπρο το 1402 είναι η ενιαία γραμμή του ΓεΣΥ για τους πολίτες αλλά δεν είναι 24ωρη γραμμή ιατρικής συμβουλής. Για επείγον ιατρικό ζήτημα τη νύχτα, καλέστε 112 (έκτακτη ανάγκη) ή 199 (Αστυνομία / έκτακτη ανάγκη Κύπρου). Για ιατρική πληροφορία τη μέρα, ο παιδίατρός σας ή ο γενικός σας γιατρός μέσω ΓεΣΥ.

Πηγές και ενημέρωση

Οι επίσημες πληροφορίες για φαρμακευτικές υπηρεσίες και ΓεΣΥ διατίθενται από τις Φαρμακευτικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας Κύπρου. Το πρόγραμμα των εφημερεύοντων φαρμακείων ενημερώνεται καθημερινά από τον Παγκύπριο Φαρμακευτικό Σύλλογο και αποτυπώνεται live στο CyNightMeds.